ARKEOLOJİ Mİ?

Öncelikle başlığımdan bağımsız olarak belirtmeliyim ki beni okuyan kişi sayısı yaklaşık 5'e ulaşınca birtakım mesaj kaygılarıyla doldu içim. Mesaj derken de "Çocuklar Duymasın biz şurda gizli gizli iş pişirelim, tartışalım, dövüşelim"ci furyanın ekranlarda dizinin bitimine 5 dk kala filan "aslında aile bağları çok kuvvetlidir, babanız hepinizi çok sever, aman baba yüreği aman ana yüreği" gibi mesajları kastetmiyorum. Okunuyorum lan! dikkatli mi yazmalıyım acaba, incinen gücenen birileri olur mu, biz Gamze'yi böyle bilmez idik diye birtakım hislenmelere neden olur muyumcu bir iç gıcıklanması söz konusu. Kalın kaplı günlüklerim bu açıdan daha bir iyiydi sanki? Ama teşhircilik de bir o kadar cazip. Neyseciğime...

Bu gerekli gereksiz girişten sonra farklı bir gerekli gereksiz gelişme bölümüne doğru adım atıyorum:

Hepimizin çocukluğundan arta kalan anı hüzmeleri içinden seçebileceğimiz Denizler Altında Yirmi Bin Fersah, Yalnız Efe, Kaşağı, Pinokyo, Akıllı Pireler, Kelile ve Dimne'nin bizlere ulaşmasını sağlayan Altın Kitaplar serisi vardı. Bu Altın Kitaplar serisi beni tek bir kitapla kendine bağlamayı başarmıştı: "Ölümsüz Ece". Ece dokuz canlı(!) bir kız çocuğu idi. Mesela kitabın 20. sayfasında( atıyorum başka yerlerinde de olabilir)Ececik Nil'in kenarında bir köyde yaşayıp babasından Firavunla ilgili bilgiler edinirken yine mesela 70. sayfasında Anadolu'da kurulmuş İyon kentlerinden birinde taşa methiye düzebiliyordu. Beni çok büyülemişti Ece'nin bir orada bir burada aynı ruhla( onunki 21 gram değil, 24 ayardı bence:) farklı bedenlerde aynı yaşta doğuyor ve farklı kültürlerde yaşıyor olması. Ölmüyordu birtürlü. Hatta olayı abartıyor, yaşadığı şehirlerin binyıllar sonra arkeolojik kazılarına katılıyordu Ece! Kazıyı yöneten topsakallı amcalara, kafasına tülbent takarak "aman ne otantiğim" havasında ve yöre halkının verdiği ayranlar ile içini ferahlatan Alman kadın arkeologlara diyordu ki "hayır burayı Pytheos planladı, yanlış biliyorsunuz! Kayıtlara yanlış yazıyorsunuz, tarihi değiştirmeyin! Hatta Büyük İskender de Miletos'a geçmeden önce tam burada konaklayıp Athena Tapınağı'nın yapımı için maddi yardımda bulunmuştu!!" Tabi koskoca arkeologların ona nasıl bir bakış attığını tahmin edersiniz.Bazıları durumdan huylanmaya başlıyordu mesela. Çünkü kentin hakkında kapsamlı bilgiler o zamanlar henüz karalanmamış (hadi derlenmemiş diyelim) olduğu için Ece'nin kent hakkında içine üç harflilerden kaçmışcasına böylesine iddiacı çıkışları onları huzursuzlandırıyordu. Kitabı oturup tamamıyla anlatmayacağım. Zaten aralarda farz-ı misal çok yaptım, tamamını anımsamıyorum bile. Ama betimlemek istediğim şeyi betimledim.

Şimdi bu kitap küçücük bir kız çocuğuyken beni iki açıdan çok fena sarsmıştı. Bunlardan biri, Ece'nin kitapta belirtilen yaşı ile benim kitabı okuduğum yaşın aynı olması idi. ON İKİ. Ece'ye çok imreniyordum. Benimle aynı yaşta ve neler neler biliyor diye düşünüyordum. Düşünemiyordum ki onları Ece değil, kitabı yazan kişi biliyor:) Neyse..Beni sarsan ikinci nokta ise oradaki bilgileri tam da annemle babamın beni fellik fellik Antik Kent gezdirdiği zamanda okuyup öğreniyor olmam. Oturuyordu çoğu. Şaşıp kalıyordum. Altın Kitapları okurken çocuktum ama yine de hepsinin düzmece , kurgu olduğunu biliyordum. Pinokyo mesela, hadi ordan tahta bir kukla canlanacak da, konuşacak da, çocuk mu kandırıyorsunuz siz:) Ama Ölümsüz Ece'nin kitapta anlattıkları benim gördüklerim ve babamın boyum yetmediği için kentlerin girişlerindeki tabelalardan bana okuduğu bilgilerle birebir örtüşüyordu. Yani Antik Yunan kentleriyle ilgili olanları elbette. Uzun yıllar bir kitap karakterinin bana hissettirdiklerinden dolayı arkeolog olmak istedim. Olamadım. Ama çılgınlar gibi antik kent gezme tutkum devam ediyor. Bir filmi çok zor tekrar izleyip bir kitabı çok zor tekrar okuyan ben, gezdiğim bir antik kenti tekrar tekrar gezmekten kesinlikle sıkılmıyorum.

Sivrisineklerden çok çeken, sıtmadan kırılan ve kendilerine "soluk benizliler" ismini takan Kaunos halkının daha çok vitamin almak için gittikleri pazar yerindeki sesleri kulağıma geldi.

Knidos'u gezerken ilk şarap mengenelerinin gıcırtılarını duydum, küçük limana yanaşan gemideki şarap fıçılarından bir tane istedim ama vermediler.

Apollon Tapınağı'nda taşlarda gördüğüm dama oyun tabanına benzer şekillerini başka yerlerde de saptayınca bunların birer hesap cetveli ya da güneş saati olabileceğini düşündüm. Tapınağın etrafının çeşitli yaratık heykelleriyle süslenmesinin tapınağı kötü ruhlardan korumak onları korkutmak maksatlı olduğunu öğrendim. 124 adet sütunun arasından veba, istilalar ve depremden korunmak için dua etmeye gelen halkın yüzlerindeki acıyı gördüm ama onlar beni görmediler. Birkaç saniye içinde tapınak yerle bir oldu ve 3 tanesi tam takım olmak üzere 124 sütundan geriye 12 tane sütun ve "Seni seviyorum Ayşe"li taşlar kaldı.

Kehanet Yolu'nun Apollon Tapınağı'ndan taaaaa Milet'e kadar uzandığını ve buradan soyluların, kahinlerin öhöm öhöm diye saatlerce yürüdüğünü gördüm.

Aspendos'ta tiyatronun tabanında bir klişe olarak aaa diye bağırdım ve sesime Zenon cevap verdi: "Bi sessiz ol, burayı siz aaa diye bağırın, Altın Portakal düzenleyin ya da konser verin diye çizmedim ben, zarar veriyorsun!!!"

Milet'te "Arke nedir?" diye sorunca Thales bana "Evrenin özü sudur" diye cevap verdi. Binyıllar sonra çok sevdiği kentin sular altında kalacağını bilirmişcesine.

Efes'te Celsus Kütüphanesi'nde raflardaki kitap rulolarını gördüm. Elime bitane aldım açmayı beceremedim. Malum sayfa çevirmeye alışmış parmaklar bu işi beceremedi. Ordan geçen birine dedim ki "yani bence burası sonradan anıt mezar olmamalıydı, ayrıca Artemis Tapınağı'nı da İskender'e kulak verip yeniden düzenlemeliydiniz" Cevabı şu oldu: "Valla referanduma sunsalardı biz de tavrımızı belli ederdik."

Priene'de şehir bölge planlamacılığının alasını gördüm. Anfi tiyatrodaki şeref koltuklarında otururken Pireneliler geniş insanlarmış diye düşündüm, orada oturmuş çok hoş bir oyun izlerken Pers istilası ile ortalık tam bir karışıklığa sürüklendi. Gözümü küçük evlerden birinde açtım. Alnıma sirke sürüyorlardı.

Olimpos'ta Zeus ile Hera Zeus'un çapkınlıkları yüzünden birbirine girdi gözümün önünde. Bu curcunadan sıkılıp Kuzey Nekropolis'te ölüler için dua ettim, ruhum ferahladı. Demeter ile karşılaştım ve bana doğanın sonsuz güzelliklerinden bahsetti. Yanartaş'ta Hades'in ağzından çıkan alevlerde barbekü yaptık birlikte. Şarabın ve "deliliğin" tanrısı Dionisos ile birlikte Jazz Stop'ta kafaları çektik. Dionisos birara Apollon Tapınağı'na gitmiş ve oradaki kahinlerden biri 16. yyda Erasmus diye birinin onun ağzından bir kitap yazacağını söylemiş. Çok kederlendi. "canını sıkma , belki kötü niyetli değildir" demekle yetindim. Gözleri doldu:)

Devam edecek...